Mệnh đề quan hệ là công cụ nối hai câu ngắn thành một câu dài mà không lặp từ. Đây cũng là thứ nâng điểm bài viết nhanh nhất, vì nó cho thấy người viết điều khiển được câu phức.
- who cho người, which cho vật, that dùng được cho cả hai
- whose chỉ sở hữu, dùng cho cả người lẫn vật
- Mệnh đề không xác định có dấu phẩy và KHÔNG dùng that
Chọn đại từ quan hệ nào
Chọn theo hai câu hỏi: danh từ đứng trước là người hay vật, và đại từ đó đóng vai chủ ngữ hay tân ngữ trong mệnh đề.
Mệnh đề xác định và không xác định
Mệnh đề xác định cần thiết cho nghĩa của câu, bỏ đi thì câu mất thông tin nhận diện: The student who sits next to me is from Hue. Mệnh đề không xác định chỉ bổ sung thông tin phụ, luôn tách bằng dấu phẩy: My father, who is 60, still works. Hai khác biệt về hình thức cần nhớ: mệnh đề không xác định không được dùng that, và không được lược bỏ đại từ.
Khi nào lược bỏ được đại từ quan hệ
Chỉ lược bỏ được khi đại từ đóng vai tân ngữ trong mệnh đề xác định. The book (which) I bought bỏ được vì which là tân ngữ của bought. Còn The man who called thì không bỏ được vì who là chủ ngữ của called. Mẹo kiểm tra: nếu ngay sau đại từ là một động từ thì không bỏ được.
Lỗi người Việt hay mắc
- Dùng that sau dấu phẩy — mệnh đề không xác định không nhận that
- Lặp tân ngữ: The book which I bought it — đã có which thì bỏ it
- Dùng who's thay whose; who's là viết tắt của who is
- Học theo cây chặng — Mỗi điểm ngữ pháp có chặng riêng, làm bài rồi mới qua chặng sau
- Ngân hàng 240 câu ngữ pháp — Bốc 30 câu ngẫu nhiên, gần như không lặp
- Ôn tập theo lịch — Từ và cấu trúc hiện lại đúng lúc sắp quên
Câu hỏi thường gặp
who và that thay nhau được không?
Trong mệnh đề xác định thì được, và người bản xứ dùng that rất nhiều. Trong mệnh đề không xác định thì không.
whom còn dùng nhiều không?
Trong văn nói hiện nay who thay cho whom gần như hoàn toàn. Nhưng sau giới từ thì vẫn bắt buộc: to whom, không phải to who.
Mệnh đề quan hệ có giúp tăng điểm viết không?
Có, nhưng chỉ khi dùng đúng. Một câu phức sai ngữ pháp bị trừ nhiều hơn hai câu đơn viết đúng.