Câu bị động không phải là cách viết hoa mỹ hơn. Nó phục vụ một mục đích cụ thể: đẩy đối tượng chịu tác động lên đầu câu khi người thực hiện không quan trọng hoặc không rõ là ai.
- Công thức chung: be + V3, chia be theo thì của câu chủ động
- Chỉ động từ có tân ngữ mới chuyển sang bị động được
- by + tác nhân thường bị lược bỏ khi không cần thiết
Công thức theo từng thì
Toàn bộ thay đổi nằm ở chỗ chia động từ be. Phần V3 giữ nguyên ở mọi thì.
Khi nào nên dùng bị động
Ba trường hợp chính. Một, không biết ai làm: My bike was stolen. Hai, ai làm không quan trọng bằng việc gì xảy ra, thường gặp trong văn khoa học: The samples were heated to 80 degrees. Ba, muốn giữ chủ đề của câu trước làm chủ ngữ câu sau cho mạch văn liền. Ngoài ba trường hợp đó, câu chủ động thường rõ và gọn hơn.
Những động từ không chuyển được sang bị động
Động từ nội động — loại không có tân ngữ — thì không có gì để đưa lên làm chủ ngữ. Không nói was happened hay was arrived, vì happen và arrive không có tân ngữ. Một số động từ có tân ngữ nhưng vẫn không dùng bị động, như have ở nghĩa sở hữu: không nói A car is had by me.
Lỗi người Việt hay mắc
- The accident was happened — happen là nội động từ, viết The accident happened
- Quên chia be theo thì, để nguyên is trong câu quá khứ
- Lạm dụng bị động trong bài viết khiến câu dài và mờ nghĩa
- Học theo cây chặng — Mỗi điểm ngữ pháp có chặng riêng, làm bài rồi mới qua chặng sau
- Ngân hàng 240 câu ngữ pháp — Bốc 30 câu ngẫu nhiên, gần như không lặp
- Ôn tập theo lịch — Từ và cấu trúc hiện lại đúng lúc sắp quên
Câu hỏi thường gặp
Bài thi viết có nên dùng nhiều bị động không?
Không nên nhiều. Dùng đúng chỗ vài câu là đủ để cho thấy khả năng điều khiển câu. Viết cả bài bằng bị động làm bài khó đọc.
Câu có hai tân ngữ thì chuyển thế nào?
Chuyển được theo hai cách. He gave me a book thành I was given a book hoặc A book was given to me. Cách đầu tự nhiên hơn.
Bị động với động từ tường thuật viết ra sao?
Dùng cấu trúc It is said that... hoặc He is said to.... Đây là dạng hay ra ở đề trình độ B2.